<\/p>\n
Meksika mutfa\u011f\u0131, \u00f6zellikle eski yerlilerin (Aztekler, Zapotekler, Otomiler, Purepe\u015falar, Haustekler, Raramuriler, Mayalar vb.) ve \u0130spanyol koloni devriyle Frans\u0131z, Arap ve Karabik geleneklerinin bir sentezi olarak kendini g\u00f6sterir. Genelde zengin bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne sahip olan bu s\u0131cak, topik \u00fclkenin mutfa\u011f\u0131nda m\u0131s\u0131r, fas\u00fclye, meyve \u00e7e\u015fitleri ve belirli sebze t\u00fcrleri \u00f6nemli bir rol oynar. Meksika’da birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 b\u00f6lgesel mutfaklar mevcuttur. Kuzeyde \u0130spanyol mutfa\u011f\u0131n\u0131n etkisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, g\u00fcneyde ise yerlilerin mutfa\u011f\u0131 korunmu\u015ftur.<\/p>\n
Meksika, kakao, vanilya, avakado, yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131, domates, \u00e7ili ve m\u0131s\u0131r gibi t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131m\u0131\u015f baz\u0131 bitkilerin anavatan\u0131d\u0131r. Geleneksel olarak hemen hemen b\u00fct\u00fcn yemekler m\u0131s\u0131rla yap\u0131l\u0131r. M\u0131s\u0131r o kadar \u00f6nemlidir ki, Aztekler taraf\u0131ndan m\u0131s\u0131r tanr\u0131s\u0131 ile y\u00fcceltilmi\u015ftir. \u0130kinci s\u0131rada baharat olarak kullan\u0131lan \u00e7ili gelir. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yemeklerde su kaba\u011f\u0131, fas\u00fclye ve b\u00f6lgeye g\u00f6re yaban domuzu, tav\u015fan, kemiriciler ve hint kertenkelesi iguana kullan\u0131l\u0131r. Ev hayvan\u0131 olarak \u00f6ncelikle k\u00f6pek ve hindi bulunur.<\/p>\n
Baz\u0131 \u00c7i\u00e7ekler: Kabak \u00e7i\u00e7e\u011fi Flor de Calabaza, \u00e7ok bo\u011fumlu hint inciri bitkisinin baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 ve kimi yapraklar men\u00fcde bulunmaktad\u0131r. Agave \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc kullan\u0131l\u0131r: Tatl\u0131 suyu \u00e7ocuklara verilir veya genelde tatland\u0131r\u0131c\u0131, mayalan\u0131nca da kimi dini rituallerde sarho\u015fluk verici i\u00e7ki olarak kullan\u0131l\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde dam\u0131t\u0131lm\u0131\u015f durumda mezcal olarak sat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130spanyollar taraf\u0131ndan fethedilmesinden ve kolonile\u015fmeden sonra \u00fclkeye yeni g\u0131da maddeleri de gelmi\u015ftir; \u00f6zellikle domuz eti, hayvansal ya\u011flar, s\u0131\u011f\u0131r eti, pirin\u00e7 ve \u015feker. \u0130spanyollar, temel g\u0131da maddesi olan m\u0131s\u0131r\u0131 bu\u011fdayla de\u011fi\u015ftirmek istediler. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u0131s\u0131r, yerli dinlerin temelinde \u00f6nemli bir rol oynuyordu. Ancak bu u\u011fra\u015flar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131lar, bunda m\u0131s\u0131r\u0131n Meksika’n\u0131n hava \u015fartlar\u0131na daha uyugun olmas\u0131 etken olmu\u015ftur. Ancak bu\u011fday ekme\u011fi art\u0131k zenginlerin bir g\u0131da maddesi olmu\u015ftu. \u0130spanyollar s\u0131\u011f\u0131r, koyun, ke\u00e7i, domuz ve tavuk ile Meksika’ya hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 da getirmi\u015flerdir. Koloni d\u00f6neminde zengin elit kesim \u0130spanyollar\u0131n sevdi\u011fi kuzu eti yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 edinmi\u015f, halk\u0131n \u00e7o\u011fu ise s\u0131\u011f\u0131r eti yemi\u015ftir. 19. y\u00fczy\u0131lda Frans\u0131z Mutfa\u011f\u0131 etki g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r, bu da s\u0131\u011f\u0131r etine \u00f6ncelik tan\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde zeytin ya\u011f\u0131, yemek yapmak i\u00e7in kullan\u0131lan ya\u011flarda \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f, domuz ve tere ya\u011f\u0131n\u0131 arka plana itmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00c7ili, \u00e7e\u015fitli baharatlar ve biraz \u00e7ikolatayla yap\u0131lan sosuyla Mole Poblano \u00fclkenin milli yeme\u011fi olarak g\u00f6sterilir. Bu yeme\u011fin aslen nereden geldi\u011fi tam olarak belirnememi\u015ftir. 20li y\u0131llarda antropolog Margaret Park Redfield bu yemek tarifinin \u0130spanyollar\u0131n istilas\u0131ndan \u00f6nce de yerli halk taraf\u0131ndan bilindi\u011fini savunuyordu. 70li y\u0131llarda Judith Friedlander, kullan\u0131lan baharatlar sebebiyle bu yeme\u011fin \u0130spanyol k\u00f6kenli oldu\u011fu sonucuna vard\u0131. Di\u011fer bir iddiaya g\u00f6re ise Mole Poblano ‘nun Puebla \u015fehrindeki rahibelerin bir bulu\u015fu oldu\u011fu s\u00f6ylenir.<\/p>\n
\u00c7e\u015fitli \u00fclkelerden gelen g\u00f6\u00e7menler Meksika Mutfa\u011f\u0131’n\u0131 etkilemi\u015flerdir. 18. y\u00fczy\u0131lda Napoli civar\u0131ndan gelen \u0130talyanlar 1790 senesinde Meksika \u015fehrinde makarna fabrikalar\u0131 kurmu\u015flard\u0131r. Alman g\u00f6\u00e7menler bira fabrikalar\u0131 kurmu\u015flar ve biray\u0131 yayg\u0131n bir i\u00e7ecek haline getirmi\u015flerdir. Meksika’n\u0131n \u00fcst tabakas\u0131 19. y\u00fczy\u0131lda Frans\u0131z Mutfa\u011f\u0131’na y\u00f6nelmi\u015ftir. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Amerika’dan gelen fast food b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili olmu\u015ftur. Meksika UNESCO’ya ba\u015fvurarak d\u00fcnyada \u00f6nemli bir yeri olan yemek k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn D\u00fcnya K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131 olarak tan\u0131nmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. Bu ba\u011flamda \u00e7ok say\u0131da mutfak ve yemek pi\u015firme tarzlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik y\u00f6relerde kendilerine \u00f6zg\u00fc spesiyalite geli\u015ftirdikleri vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Cocina Poblana (Puebla), Cocina Veracruzan, Cocina Oaxaque\u00f1a, Cocina Chiapaneca ve Cocina Yucateca an\u0131lmaya de\u011ferdir. \u00c7o\u011fu zaman Tex-Mex Mutfa\u011f\u0131 Meksika Mutfa\u011f\u0131’ndan say\u0131lmaktad\u0131r. Tex-Mex-Mutfa\u011f\u0131 bir Amerikan yemek k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. 50lilerde Yeni Meksika Mutfa\u011f\u0131 nueva cocina mexicana olu\u015fmu\u015ftur, ki burada yerli mutfa\u011f\u0131n\u0131n malzemeleri, uluslararas\u0131 haute cuisine (y\u00fcksek a\u015f\u00e7\u0131l\u0131k sanat\u0131) teknikleriyle birle\u015ftirilmi\u015ftir. Ah\u00e7\u0131 Jaime Sald\u00edvar’\u0131n tasarlad\u0131\u011f\u0131 m\u0131s\u0131r ve mantarla yap\u0131lan, krep i\u00e7inde ve be\u015famel sosu ile servis edilen yemek buna iyi bir \u00f6rnektir. 90larda, Meksika yemeklerinin uluslararas\u0131 mutfaklar\u0131n elementleriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla olu\u015fan Fusion Food pop\u00fcler olmu\u015ftur, huauhzontle pesto buna iyi bir \u00f6rnektir. Bu yeni stil \u00f6zellikle kad\u0131n ah\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Meksika’da yap\u0131lan tortilla ekmekleri.<\/p>\n
\u015eehirde ya\u015fayan halk i\u00e7in en \u00f6nemli \u00f6\u011f\u00fcn \u00f6\u011fle yeme\u011fidir, i\u015f g\u00fcnlerinde \u00f6\u011flen molas\u0131 daha uzundur. Ak\u015famlar\u0131 genelde sadece ufak bir \u015feyler at\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r; tatl\u0131, taco ya da benzer \u015feyler veya bir Antojito Mexicano. \u00dcst tabaka, \u0130spanyol Mutfa\u011f\u0131’n\u0131n \u00f6\u011f\u00fcn \u015femas\u0131na uyar. Kahvalt\u0131 genelde sadece kahve ve k\u00fc\u00e7\u00fck kahvalt\u0131 ekme\u011fi ya da tatl\u0131 bir unlu mam\u00fclden olu\u015fur. Birka\u00e7 saat sonra ad\u0131 almuerzo olan bir at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k s\u0131radad\u0131r, \u00f6rne\u011fin chilaquiles, kaymakl\u0131 ve peynirli \u00e7ili sosunda kurutulmu\u015f tortilla \u015feritleri ya da yumurtayla yap\u0131lan bir yemek olabilir. Bu ikinci kahvatl\u0131 \u00f6zellikle pazar g\u00fcnleri tercih edilir. \u0130spanya’n\u0131n aksine saat 15:00’de yenilen \u00f6\u011flen yeme\u011fi ana \u00f6\u011f\u00fcnd\u00fcr; \u00e7orba, ard\u0131ndan pilav ya da spagetti, et yeme\u011fi ve sonunda bir tatl\u0131dan ibaret olabilir. Bunun yan\u0131nda limonata agua fresca i\u00e7ilir. Ak\u015fam yeme\u011finde Meksikal\u0131lar sadece ufak bir at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k merienda yerler. \u00d6zel g\u00fcnlerde \u00e7o\u011fu zaman d\u0131\u015farda ge\u00e7 vakitte yenilen ak\u015fam yemekleri vard\u0131r. Gen\u00e7ler ak\u015famlar\u0131 taco sat\u0131lan yerlerde bulu\u015fur. Taco nun -i\u00e7li d\u00fcr\u00fcm tortilla- yap\u0131m\u0131 i\u00e7in bir \u00e7ok tarif bulunmaktad\u0131r. Campesinos’un k\u0131rsal y\u00f6relerinde ya\u015fan halk ve fakir tabakalar, kahvalt\u0131 ve ak\u015fam yeme\u011fi olmak \u00fczere g\u00fcnde sadece iki \u00f6\u011f\u00fcn yemek yerler, \u00f6\u011flenleri sadece bir at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131kla yetinirler.<\/p>\n
Meksika Mutfa\u011f\u0131’nda, k\u0131y\u0131 y\u00f6relerle merkezi yaylalar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farklar vard\u0131r. Sahil y\u00f6relerinde Cevive gibi daha fazla bal\u0131k yemekleri bilinir. Kuzeyde ise Tex-Mex-Mutfa\u011f\u0131 ‘n\u0131n etkisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve fazla et yenir. Kuzu cabrito ya da kurutulmu\u015f s\u0131\u011f\u0131r eti machaca. Ayr\u0131ca yemekler \u00e7ok ac\u0131 de\u011fildir. Tex-Mex-Mutfa\u011f\u0131 ‘ndan farkl\u0131 olarak yemekler karma yemeklerden olu\u015fmaz, \u00f6rne\u011fin pilav etten \u00f6nce yenir, yani etle beraber yenmez.<\/p>\n
Hemen hemen t\u00fcm yemeklerle m\u0131s\u0131r tortillas\u0131 yenir, ki bu kuzey Meksika’da genelde bu\u011fday unundan yap\u0131l\u0131r. Olduk\u00e7a ince olan bu pideler s\u0131cak servis edilir. Garnit\u00fcr olarak elle yenilir, ancak \u00e7o\u011fu zaman i\u00e7li ve soslu servis edilir. Antojitos, tortillaya benzeyen \u00fcr\u00fcnlerdir, ki bunlar m\u0131s\u0131rla da yap\u0131l\u0131r ve at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k olarak sat\u0131l\u0131r. Caddelerde standlardan almak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun bir \u00f6rne\u011fi Quesadillasd\u0131r, bu ya\u011fda k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f, genelde peynirle dolurulmu\u015f tortillad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Tipik yemekler<\/p>\n
Tan\u0131nm\u0131\u015f yemekler olarak Puebla’dan Mole Poblano ve Chiles en nogada; Pescado a la Veracruzana: Veracruz’dan bir bal\u0131k yeme\u011fi, Cochinita Pibil: domuz etiyle yap\u0131lan, gula\u015fa benzeyen yemek; Yucat\u00e1ns y\u00f6resinden Achiote ve Pozole: Jalisco’dan gelen iri m\u0131s\u0131r taneli, domuz ve tavuk etinen yap\u0131lan \u00e7orba say\u0131labilir. Bununla beraber y\u00f6reye g\u00f6re farkl\u0131 haz\u0131rlanan tamales me\u015fhurdur. Guacamole, tortilla totopos cipsleriyle, ya da etin yan\u0131nda yenen bir t\u00fcr sos \u00e7ok sevilir. \u00d6zel bir spesyalite Cuitlacochedir, m\u0131s\u0131r bitkisinin bir paraziti olarak yeti\u015fen bir t\u00fcr mantarla yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn Teksas olarak bilinen y\u00f6re eskiden Meksika’ya ait olsa da, chili con carne ve nachos Meksika yemekleri de\u011fil, Teksas yemekleridir, Tex-Mex-Mutfa\u011f\u0131na aittirler ve Meksika’da pek tan\u0131nmazlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ili<\/p>\n
\u00c7ilinin anavatan\u0131 Meksika’d\u0131r, bu nedenle 90’dan fazla \u00e7e\u015fitleriyle d\u00fcnyan\u0131n en zengin \u00e7ili t\u00fcrleri sahiptir. T\u00fcketimde de d\u00fcnya lideridir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ilisiz hemen hemen hi\u00e7 bir yemek yoktur. \u00c7ili yeme\u011fin yan\u0131nda yenir, genellikle soslar\u0131n i\u00e7inde bulunur. Yucat\u00e1n’da Chile Habanero bilinir, \u00e7ok ac\u0131d\u0131r ve bir t\u00fcr vinaigrette sosuyla servis edilir. Di\u011fer \u00e7ok ac\u0131 bir \u00e7ili de Chile de \u00c1rboldur. Chile Chipotle yemeklerde \u00e7ok kullan\u0131lan bir \u00e7ilidir, \u00f6rn\u011f. alb\u00f3ndigas i\u00e7in: bu \u00e7iliyle yap\u0131lan tomates sosunda et toplar\u0131ndan olu\u015fan yeme\u011fin ad\u0131d\u0131r. En tan\u0131nm\u0131\u015f \u00e7ili Chile Serranodur, ki s\u0131radan soslar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r: k\u0131rm\u0131z\u0131 domatesli Salsa Roja ve ye\u015fil domatesli tomatillo Salsa Verde. Sadece \u00e7iliden yap\u0131lan yemek i\u00e7in Chile Poblano (ye\u015fil ve b\u00fcy\u00fck dolmal\u0131k biber t\u00fcr\u00fc) kullan\u0131l\u0131r, et veya peynirle doldurulur. Chiles en Nogada da \u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, burada Chile Poblano et, kuru meyveler, ceviz, kaymak ve narla doldurulur. Bu malzemeler yeme\u011fe Meksika bayra\u011f\u0131ndaki renkleri verir: \u00e7ili ye\u015fildir, kaymak sosu beyaz ve nar k\u0131rm\u0131z\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Tatl\u0131lar<\/p>\n
Meksika \u00e7e\u015fitli tatl\u0131lar\u0131yla da \u00fcnl\u00fcd\u00fcr, en me\u015fhurlar\u0131 Michoac\u00e1n ve Guanajuato y\u00f6relerinden gelir. \u00dcst\u00fc k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f tatl\u0131 ke\u00e7i s\u00fct\u00fcnden yap\u0131lan Cajeta \u00e7ok sevilir, genellikle iki ka\u011f\u0131t helva aras\u0131nda servis edilir. Bunun yan\u0131da s\u00fctle yap\u0131lan bir \u00e7ok tatl\u0131 bilinir, genelde f\u0131nd\u0131k ve yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131 ile, \u00e7o\u011fu zaman cevizle kombine edilir. Ayr\u0131ca kokos ve yumurta sar\u0131s\u0131yla haz\u0131rlanan cocada; demirhindiden yap\u0131lan ve amarant, palanquetas, \u00e7e\u015fitli tohumlar ya da antep f\u0131st\u0131\u011f\u0131 veya krokanl\u0131 f\u0131st\u0131k ilave edilen alegrias. Meksika’da tatl\u0131yla ac\u0131 kombinasyonu \u00e7ok sevilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynaklar<\/p>\n
\u2022\u00a0Vikipedia<\/p>\n
\u2022 Makale: Mexico, Encyclopedia of Food and Culture<\/p>\n
\u2022 Meksika Mutfa\u011f\u0131, \u00d6m\u00fcr Sam, 2005, 144 sayfa, ISBN 9789757054436<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Meksika mutfa\u011f\u0131, \u00f6zellikle eski yerlilerin (Aztekler, Zapotekler, Otomiler, Purepe\u015falar, Haustekler, Raramuriler, Mayalar vb.) ve \u0130spanyol koloni devriyle Frans\u0131z, Arap ve Karabik geleneklerinin bir sentezi olarak kendini g\u00f6sterir. Genelde zengin bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne sahip olan bu s\u0131cak, topik \u00fclkenin mutfa\u011f\u0131nda m\u0131s\u0131r, fas\u00fclye, meyve \u00e7e\u015fitleri ve belirli sebze t\u00fcrleri \u00f6nemli bir rol oynar. <\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1752,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[509,15],"tags":[133,134,132],"class_list":["post-1761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-food-news","category-lezzet-genelkultur","tag-fajitas","tag-guakamole","tag-mexikanische-kuche"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1761"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22091,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1761\/revisions\/22091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ehl-i-lezzetiz.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}